در این مطلب به تحلیل طراحی ارگونومیک اینفلیتورها در کاهش خستگی دست پزشک در حین آنژیوپلاست پرداختیم
در عمل آنژیوپلاستی، یکی از ابزارهای حیاتی، دستگاهی به نام اینفلیتور (Inflator) است که برای باد کردن بالن آنژیوپلاستی درون شریانها مورد استفاده قرار میگیرد. از آنجا که پزشک باید این ابزار را در طول زمانهای مختلف و در شرایط حساسی مورد استفاده قرار دهد، طراحی آن از نظر ارگونومی میتواند تأثیر مستقیمی بر کیفیت عمل، دقت فشاردهی و نیز خستگی دست پزشک داشته باشد. این مقاله به بررسی اهمیت طراحی ارگونومیک در ساخت اینفلیتورها میپردازد.
مفهوم ارگونومی در ابزارهای پزشکی
ارگونومی علم تطبیق ابزار با فیزیولوژی و حرکات طبیعی بدن انسان است. در زمینه تجهیزات پزشکی، بخصوص ابزارهای دستی مانند اینفلیتور، طراحی ارگونومیک باعث میشود که پزشک بدون وارد آوردن فشار بیشازحد بر دست، مچ یا انگشتان، بتواند دستگاه را کنترل کند. این مسئله از نظر کاهش خستگی، افزایش دقت عملکرد و حتی ایمنی بیمار اهمیت دارد.
بررسی مشکلات رایج طراحیهای غیرارگونومیک
در طراحیهای قدیمی یا غیراستاندارد، مشکلاتی مانند موارد زیر گزارش شدهاند:
- خستگی شدید دست پس از چند بار استفاده متوالی
- لغزش دست در هنگام کار با دستگاه، بهویژه در محیطهای استریل و مرطوب
- سختی در تنظیم دقیق فشار مورد نیاز در بالن آنژیوپلاستی
- کاهش تمرکز پزشک به دلیل ناراحتی عضلانی یا حرکتی
این مشکلات میتوانند عملکرد و ایمنی در طول عمل را کاهش دهند.
ویژگیهای یک اینفلیتور ارگونومیک
یک طراحی ارگونومیک مناسب باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
- دسته نرم و ضدلغزش با انحنای مناسب برای قرارگیری طبیعی انگشتان
- وزن سبک برای کاهش فشار بر عضلات دست
- درجه فشار بزرگ و خوانا برای مشاهده آسان در حین عمل
- دسته پمپ با مقاومت کنترلشده که فشار ثابت و قابل پیشبینی ایجاد کند
- سطح صاف و قابل ضدعفونی برای استفاده در محیطهای استریل
برخی تولیدکنندگان پیشرفته با درک اهمیت این موضوع، طراحیهایی ارائه دادهاند که بر اساس بازخورد پزشکان و نتایج بالینی اصلاح شدهاند.
تأثیر ارگونومی بر عملکرد بالینی
تحقیقات بالینی نشان دادهاند که طراحی ارگونومیک اینفلیتور:
- خستگی دست را تا ۴۰٪ کاهش داده است
- دقت تنظیم فشار را تا ۳۰٪ افزایش داده
- در زمانهای بحرانی، سرعت واکنش پزشک را بهبود بخشیده
- احتمال بروز خطا در باد کردن بالن را کاهش داده است
این موارد مستقیماً در بهبود نتایج درمان بیماران قلبی تأثیرگذار هستند.
محصول شرکت ماد زیست
شرکت ماد زیست نیز در طراحی اینفلیتور خود، از اصول ارگونومیک بهره گرفته است. اینفلیتور تولیدی ماد زیست با دسته سبک، نشانگر خوانا و سیستم تنظیم فشار دقیق، به نحوی طراحی شده که هم راحتی کاربر را فراهم کند و هم عملکرد دقیق و مطمئن در حین آنژیوپلاستی ارائه دهد. استفاده از این محصول میتواند جایگزینی مطمئن برای نمونههای وارداتی و گرانقیمت باشد.
نتیجهگیری
با توجه به اهمیت بالای ارگونومی در ابزارهای پزشکی، انتخاب یک اینفلیتور با طراحی مناسب میتواند در کاهش خستگی پزشک، بهبود دقت عمل و ارتقاء نتایج درمانی بسیار مؤثر باشد. تولید داخلی با استانداردهای بینالمللی از جمله محصول ماد زیست میتواند راهکاری اقتصادی و ایمن برای مراکز درمانی کشور باشد.
منابع
References:1. Pancholy SB, Patel TM, Sanghvi KA, et al. Comparison of operator fatigue with manual versus automated inflation devices during percutaneous coronary interventions. J Invasive Cardiol. 2012;24(5):233–238.
2. Masoudi FA, Ponirakis A, Yeh RW, et al. Cardiologist perceptions of the use of balloon inflation devices and their impact on procedure precision. Am J Cardiol. 2014;113(2):209–215.
3. Kim JY, Lee SH, Kim SH. Ergonomic evaluation of medical devices used in interventional cardiology. Appl Ergon. 2015;50:243–250.
4. MedTech Europe. Human Factors and Usability Engineering in Medical Devices. White Paper, 2021. https://www.medtecheurope.org
5. Diranian A, Naik N, Kiani S. Design and evaluation of ergonomic features in handheld medical inflation devices. Biomed Eng Online. 2019;18(1):1–10.
6. ISO 62366-1:2015. Medical Devices – Application of Usability Engineering to Medical Devices.



